Arquivos da categoría Outro xeito de aprender

SemaNeira’18

Advertisements

Esquecida

A rica e variada historia do noso continente, Europa, sirve de base para as viaxes e episodios que Guillermo Altares decide contarnos en Una lección olvidada (#UnaLecciónOlvidada). Europa é unha enorme acumulación de batallas, un palimpsesto de horrores, con lugares que ben merecen ser visitados (a réplica de Chauvet, o museo de Bolzano, o anfiteatro de Cirencester, o barrio xudeu de Cracovia, o centro de cidades como Berlín e Roma, o val da Somme,…), todos eles escenarios de momentos singulares e violentos da nosa historia (algo que nos permite valorar a relativa tranquilidade do presente) . Alí poderemos atoparnos coas sombras de personaxes como Nerón, Palme, Ötzi, Caravaggio, Simon de Montfort,… e evocar os cementos de episodios que non deben ser esquecidos.

Con abundante documentación, grande erudición e innumerábeis citas literarias e históricas, cun estilo xornalístico directo, o autor fía relatos que tecen un enunciado que compartimos: a actual Unión Europea -cos seus problemas e dificultades- representa unha idea que ben merece a mágoa defender, malia non ser perfecta.

Illuminati

“Así pois, hai que entender os Illuminati non como unha omnipresente conspiración, sostida por medios sinistros durante máis de dous séculos, senón como unha reveladora nota a pé de páxina na historia da Ilustración. (…)

Os Illuminati non foron os causantes da Revolución francesa, e moito menos do auxe de Napoleón, aínda que sen dúbida se beneficiaron diso (todos menos Weishaupt foron indultados, e algúns, en especial Dalberg, chegaron a ser moi poderosos). Lonxe de proseguir coa súa conxura en favor do goberno mundial ata os nosos  días, deixaron de operar na década de 1780, e os supostos esforzos por resucitar a orde no século XX foron en grande medida falsos. Nembargantes, a súa historia é parte integrante do complexo proceso histórico que conducíu á Europa da Ilustración á Revolución e despois ao Imperio; un proceso no que sen dúbida as redes intelectuais cumpliron un papel decisivo.”

Niall Ferguson: La plaza y la torre.”

40 ans

L’Espagne est prête à commémorer 40 ans de sa dernière Constitution. L’alternance politique, les risques d’involution, la volonté de rejoindre l’Europe démocratique, les succès économiques et sportifs, la foule qui marche sur la rue, les réclamations des indignés… Tout s’organise pour raconter une époque, questionnée de plus en plus.

Décennie de troubles

L’Espagne est dans un moment de crise et d’instabilité. On parle de régénérationnisme -comme au début du XXème siècle, on est dans la pire crise économique de notre histoire récente, on est peut-être à la fin du système politique de la transition démocratique?

Derrière tout cela, le premier succès d’une motion de censure contre le gouvernement en Espagne depuis 1978 (première réunion du nouveau cabinet).

* Vidéo.

This is…

O video viral de Childish Gambino (voir explication en français) destapa toda unha serie de críticas con respecto á desigual sociedade norteamericana dos tempos presentes, nos que o american way of life é un soño de cultura melting pot inabordable.

As parodias e referencias xa se fan presentes noutros países, como España. En Francia, Marc Lavoine xa cantara que iso era Francia (ver video).

Dexo

Un percorrido pola parte oriental do Monumento Natural Costa de Dexo revela un cambio rotundo da paisaxe entre a ortofoto de 1956 e a actual: aumentou a superficie de bosque, a medida que se foron reducindo as agras -ben que a clasificación de estruturas agrarias de Bouhier incluía este espazo  na Galicia dos socalcos– e abandoando os cultivos; as vellas corredoiras enchéronse de matogueira e a edificación avanzou na marxe meridional, lonxe do espazo protexido pola catalogación de espazo natural (un LIC que forma parte de Red Natura desde 2000, con case 350 ha.). A topografía, suave, en abas dirixidas cara aos fortes cantís do Norte, oriéntase cara ao avesedo, con pendentes febles e terreos sempre por debaixo dos 100 m.s.n.m.

A igrexa románica de Santa María de Dexo [ver ficha, entrada de blogue e comentario de tese de doutoramento -pp. 383 a 397-] é punto de partida dun percorrido que agocha o castro de Castromen, o castro de Punta Roza, o castro de Punta Torrella, a cova do ladrón, o lavadoiro do río da Pedra e o porto de Dexo -no que os barcos debían ser elevados con guindastre para protexelos da forte ondaxe de marea- [ver ligazón á ruta].

Cracovia

Se a cidade se fundou despois da derrota dun dragón [ver plano e artigo],  que o armiño da dama recubra a escena do crime. Que a colina de Wawel nos descubra os seus encantos, que as oito portas do centro histórico se nos abran… Seguro que nos perdemos por Kazimierz e Podgórze, mais tamén lembraremos a Schindler, Copérnico , Mitoraj, Zagajewski [+] e Polanski.

Cracovia é punto de entrada para descubrir Katowice [ver plano], en terras de Silesia -onde terá lugar o cumio do clima de 2018- e Auschwitz [+]. Pero tamén para andar polo urbanismo soviético (Nowa Huta [plano, xogo e guía breve ; +]) e as minas de sal.

Auschwitz

Un punto no mapa: Oświęcim fundouse en 1270, mais foi a partir de 1942 cando esta localidade albergou o famoso campo de exterminio, despois de pór en marcha a Solución Final trala conferencia de Wannsee.

Na Fundación Canal de Madrid, unha exposición convírtese en lembranza do xenocidio alí cometido (1.100.000 asasinados, dos cales o 91% eran xudeus). Partindo de dúas imaxes esenciais (a roda dos trens que transportaron aos alí deportados e o calzado dos exterminados), a mostra percorre as orixes da historia: a forxa do sionismo, as consecuencias dunha  paz revanchista, o ascenso do nazismo , a ideoloxía xenófoba e racista, para rematar coa intrahistoria do campo de exterminio… Sen deixar á beira o antes e despois dos protagonistas: un mundo perdido (2/3 dos xudeus europeos desapareceron tras a Segunda Guerra Mundial, moitos outros tamén caeron nas poutas nazis) e supervivintes que nos transmiten a súa testemuña.

E entón entramos -con enorme emoción- no proceso: a chegada, a selección, o despoxo, o labor dos kapos e os Sonderkommandos, a resistencia e a anceiada liberación -que tivo lugar o 27 de xaneiro de 1945 polas tropas soviéticas, cando xa non quedaban alí máis ca 7.000 reclusos.

Ese punto no mapa, ese punto negro e vermello, antigo territorio do imperio austrohúngaro, é -desde 1947- un museo que foi incluído en 1979 na lista de Patrimonio Mundial da UNESCO. Visítano actualmente uns 2 millóns de persoas cada ano.

Ricos

Nestes tempos, a directora artística do Guggenheim de Nova Iorque ten ofrecido á familia Trump a posibilidade de decorar a Casa Blanca cunha provocadora obra de Maurizio Cattelan chamada America, un inodoro de ouro macizo que contribúe a cuestionar o soño americano. En USA, o 1% da poboación acumula o 40% da riqueza.

No mundo, o 0,7% da poboación acumula o 45% da riqueza [ver infografía ].

Aínda que non haxa ricos da magnitude de Mansa Musa, constátase que a crise económica recente producíu unha acumulación máis concentrada da riqueza en menos mans, nominadamente en España.

Galiciencia 2018

Galiciencia 2018 propón o cambio climático como tema de acción. E será bo visitar a web que a Xunta dedica a esta cuestión para introducirnos no proxecto a realizar. Tampouco estará de máis consultar os datos que meteogalicia pon á nosa disposición nun apartado da súa web, a partir das informacións recollidas en distintas estacións meteorolóxicas.

Imos aló, da man da profe Blanca Rdguez. Latorre e o resto do grupo STEM: Javier, Laura, Eva, Natalie, Jorge e Xosé !

Algúns videos de Historias del tiempo (Xavier Fonseca, en La Voz de Galicia):

Ventos e choivas

Unha ollada a un mapa de ventos da Península Ibérica publicado por La Vanguardia hai 20 anos lémbranos que os refráns poden estar asociados a eles: o NO, SO e nortada, o cierzo, o galego, o ábrego, poñente e levante, a tramontana, …

E que, en moitos casos, a precipitación vai a eles asociada, salvo que sexan solano, garbí... Sexa como fore, o tempo das choivas debía ser chegado, neste ano de #seca intensa. Así nolo indican os datos recopilados por @crballesteros (correspondentes ao período 1981-2010) e sintetizados neste mapa:

* Por certo, para quen non crea no quecemento global, velaquí unha comparativa dos datos dos períodos 1961-1990 e 1981-2010 recollidos por AEMET no observatorio de A Coruña. Podedes consultar os diagramas ombrotérmicos da serie 1961-1990 aquí.

Altura do ceo

Jorge Mira recibíu o premio nacional “Ciencia en acción” 2017 polo seu libro de divulgación ¿A que altura está o ceo?, unha obra que percorre os avances científicos no coñecemento da historia e evolución do Universo, así como as distancias que as achádegas no campo da Física foron engadindo co paso dos séculos.

O autor –ademáis de demostrar a forma case esférica da Terra– comeza o percorrido cunha resposta simple, para ir debullando os avances: a teoría heliocéntrica, a datación do ano-luz, as medicións de Henrietta Leavitt e Edwin Hubble, a lei de Hubble, o Big Bang, … ata ofrecer unha noción precisa dos coñecementos que temos hoxe en día sobre a verdadeira altura do ceo. ¡E isto non fai máis que progresar e modificarse!