Decapitados

As estatuas públicas son símbolo de poder e memoria. Lembran a persoeiros que encarnan efeméredes, que amosan ideoloxías, que honran feitos e pensamentos. Cando a sociedade se revolta contra elas, revóltase contra a súa simboloxía. Están aí, como branco da protesta popular; cando pasan desapercibidas, son simplemente un elemento da paisaxe, anónimas e ignotas.

Desde épocas antigas, loitar contra a memoria das representacións públicas comportou martelar epitafios e destronar efixies. A damnatio memoriae dos romanos xa fora adoptada polos antigos exipcios. En 2020, a explosión mundial de protestas contra as representacións de persoeiros que poidesen resultar emblemas da opresión e da desigualdade (navegantes, conquistadores, negreiros, explotadores,…) foi desencadeada ao abeiro do movemento internacional BLM (Black Lives Matter). E entón cuestionouse -como xa se tiña feito desde a caída de reximes autoritarios considerados opresores- a presenza das estatuas de heroes na vía pública.

Peio H. Riaño condúcenos, en Decapitados, a un paseo pola caída de líderes e notables que xa non ofrecen unha iconografía democrática en prazas e avenidas. As súas imaxes cuestiónanse, derrúbanse, viólanse. Desde Lenin a Sadam Husein, desde Robert Lee ata Cristóbal Colón, pasando por Rhodes, Mao Zedong e Franco, as esculturas públicas son atacadas e retiradas pola foule que xa non as quere ver. Estas esculturas parecen levar impreso o ba que imbuía forza nos vultos redondos funerarios exipcios: tumbalas equivale a abater a súa alma. Se non, que llo pregunten a Nazarbayev en Kazajstán, que nestes días cae diante da furia popular.

Ñamérica

Hai 50 anos que se publicou “Las venas abiertas de América Latina”, de Eduardo Galeano, obra capital que denunciaba o colonialismo e neocolonialismo como bases do atraso dun amplo territorio que USA considerou unha vez tras doutra unha especie de “patio traseiro”. Aquel relato necesitaba crítica e aggiornamento…

Martín Caparrós busca a esencia do continente americano que fala español en #Ñamérica, un libro que combina as definicións de conxunto coas perspectivas urbanas máis impactantes e recentes dun territorio que vai de Miami a Bos Aires, de Caracas a México, de Managua a Bogotá,…

Ñamérica é herdanza colonial, crioula e cunha crecente reivindicación indixenista -malia que as estruturas de poder siguen amosando un forte contraste entre elites e oprimidos; Ñamérica é continente violento, masacrado polas mafias da droga e as guerrillas opositoras; Ñamérica sigue a ser de espírito predominantemente católico, malia que o evanxelismo ofrece novas expectativas a unha poboación desigual; Ñamérica berra contra o machismo, ben que esta herdanza colonial xermola no tradicionalismo; Ñamérica exporta materias primas e reguetón, sacude as pistas de baile con ritmos ben distintos e distantes; Ñamérica é escenario da loita entre neoliberalismo e populismo, agora que as vellas ditaduras -non todas- declinan.

Ñamérica pasou de ser unha sociedade agraria e mineira a un espazo ateigado de ranchitos e vilas miseria, cunha poboación urbana chea de contrastes de oportunidades, de loitas que evidencian a crecente desigualdade. O continente reivindica un maior protagonismo, mais mantense baixo o control das economías mundiais predominantes, non gaña pulo industrial e expulsa migrantes. Velaí está, con cidades en eclosión como El Alto -cheas de novos ricos que manteñen tradicións ancestrais- e cidades históricas que buscan reconversión turística, como A Habana; cidades de tango e cidades de poesía, de supervivencia e de manifestación, tal e como Caparrós nolas amosa.

Xigantes asiáticos

Xapón, China e India son tres xigantes económicos en Asia. Cada un deles tivo, ten ou terá o seu momento de esplendor.

Xapón, modernizado desde a Revolución Meixí, a finais do século XIX, chegou a converterse na segunda maior economía do mundo en 1978, tralos USA. Pero a burbulla económica impulsada polo crecemento excesivo do índice Nikkei estourou a comezos do s. XXI. Unha grande dificultade que ten este Estado para manterse na cabeza da economía mundial é a súa tendenza ao profundo declive demográfico (en 2050 haberá máis persoas maiores de 80 anos ca nenos en Xapón), non compensado pola inmigración -da que os xaponeses desconfían. Outro problema pode ser non ter acadado unha verdadeira paz cos seus viciños, especialmente no caso de Corea do N.

Moito se ten escrito sobre cando China adiantará aos USA para converterse na maior potencia económica mundial: 2015, 2020, 2025,…? Se ben China medra máis en PIB cada ano ca os USA, este último país mantén aínda un PIB p.c. ben superior (China ocupa o posto 73º no mundo en 2019). Aínda que China é o país máis poboado do mundo, en breve será superado pola India en efectivos demográficos. Pero China tamén ten problemas de futuro: renunciou á súa política de fillo único en 2015 polo avellentamento da poboación; os recursos petrolíferos e de gas natural son francamente insuficientes; a contaminación hídrica está moi extendida; moitas zonas rurais chinesas carecen de instalacións sanitarias modernas.

India superará a China en habitantes na década de 2020. O desequilibrio entre sexos -por mor do aborto selectivo de nenas- acada un valor de 1,12 varóns por muller (en China é 1,15; no mundo, a media establécese en 1,06). India e China están no posto 80 de corrupción no mundo, dunha lista de 180 -ben que India é unha democracia e China un país autoritario; a fenda entre ricos e pobres é moi severa (en India está o rañaceos Antilia, de 27 plantas -completado en 2012, a residencia privada máis cara do mundo). Mentres China mantén un control férreo sobre Internet, grandes logros tecnolóxicos en USA son levados a cabo por enxeñeiros indios. Entre China e India hai un conflito latente pola fronteira himalaia… É de esperar que non estoure!

Estes tres Estados albergan 2.400 millóns de persoas, un terzo da poboación mundial. E parecen transicionar de cara a conseguir un posto ben alto no conxunto das economías mundiais.

Sustentable?

414 ppm. de dióxido de carbono na atmosfera. Xa nos advertíu James Lovelock hai anos de que non sabemos como pode responder Gaia a partir da concentración de 400 ppm.

1,5 ºC ten aumentado a temperatura media do planeta entre 1850 e 2020. Xa nolo exemplificou Ed Hawkins coas súas warming stripes. Por moito que se amosen, seguirá habendo negacionistas.

COP26 en Glasgow. Xa van 26 cumios da ONU sobre cambio climático antropoxénico, e agora os líderes mundiais reúnense na terra de David Farrier. De seguro que non terán aprendido moito das súas pegadas.

E velaí xurde a figura extraordinaria de David Attenborough, cun discurso vibrante, en puro éxtase. ¿Será quen, coa súa oratoria intrépida, de mobilizar as conciencias de gobernantes e cidadáns? O punch de Greta Thunberg transmútase en polite speech dunha xeración que prega polo futuro dos xoves. E entusiasma ver que as grandes ideas de futuro xurden de nonaxenarios e centenarios; velaí está o optimismo incandescente de Lovelock co seu Novaceno.

Angels Unawares

A migración está no ADN do ser humano. Este leva desprazándose desde que Sapiens partíu de África. Os desprazamentos téñense incrementado no século XXI, e novas categorías de migrantes e migracións xurden.

Coincidindo coa celebración do 105º aniversario do Día Mundial dos Migrantes e Refuxiados, en setembro de 2019, o Papa Francisco inaugurou na Piazza de S. Pietro do Vaticano unha escultura do canadiano Timothy P. Schmalz. Trátase dunha balsa de bronce na que se arremuiñan personaxes de épocas históricas e culturas diferentes, baixo unhas ás de anxo que os aglutinan. A obra leva por título “Angels Unawares” (anxos sen sabelo), e está instalada na marxe esquerda da columnata de Bernini.

A obra de Schmalz é un conxunto abigarrado -de máis de 140 individuos; expresa as condicións de amoreamento en que moitos migrantes chegan aos países do Norte ou moitos refuxiados viven en campos custodiados por ACNUR. Parte dunha reflexión da Epístola aos Hebreos (13:2), de S. Paulo, con vontade ecuménica. Máis alá do significado relixioso, Angels Unawares é un catálogo realista de arquetipos humanos, tratado con moita expresividade e realismo.

Libéraux et régences

Les idées libérales se répandent en Espagne du moment de la convocation des Cortès de Cadix. L’idéologie libérale est à la base de la Constitution de 1812, remise en place pendant le Triennat Libéral -bien que la division interne des libéraux force l’apparition de deux groupes: modérés et exaltés. Comment le libéralisme va s’installer au pouvoir pendant les régences?

La Révolution libérale espagnole s’étend de 1834 à 1843; le régime libéral fondé sur le parlementarisme se consolide, suite à des luttes politiques et militaires, aussi que des mobilisations populaires. Cette période est inaugurée par l’éclatement d’une guerre civile, fruit d’un problème de succession; en réalité, elle cache une véritable lutte idéologique entre ceux qui, défendant les droits d’Isabel II (les “cristinos”), plaident pour l’implantation du constitutionnalisme, et ceux qui, fidèles à la cause de don Carlos, se battent pour la conservation d’une monarchie absolue.

Les élites libérales qui se retrouvent à la tête de l’État aux côtés de la Régente María Cristina, se mettent à construire l’édifice étatique fondé sur la liberté -éloigné des deux extrêmes idéologiques: d’un côté l’absolutisme, et de l’autre l’utopie insurrectionnelle incarnée par le premier libéralisme de 1812. Alors, le Statut Royal de 1834 se consolide comme charte octroyée basée sur un suffrage censitaire très restreint et système bicaméral qui n’accepte pas la souveraineté nationale.

Par opposition aux modérés, les libéraux progressistes utilisent la mobilisation populaire et l’intervention militaire afin d’obliger la régente à remettre en place la Constitution de 1812, suite à la “sargentada” de La Granja. En 1837, la promulgation de la nouvelle Constitution progressiste élargit le corps électoral, mais le système continue avec les bases bicamérales et censitaires. Le ministre Mendizábal signe le Désamortissement écclesiastique afin de nourrir les caisses de l’État et affronter la fin de la guerre carliste. La législation démantèle définitivement l’Ancien Régime économique, qui va s’affirmer plus tard au moment de signer un accord de libre échange avec la Grande Bretagne (selon le modèle “laissez faire, laissez passer” introduit par B. Constant).

Mais les modérés gagnent les élections de 1838, et ils proposent une nouvelle réforme administrative afin de contrôler la direction des communes. L’alternance politique des deux bands n’empêche pas la consolidation d’un régime libéral qui obtient la victoire contre les carlistes à Vergara. Finalement, le libéralisme va-t-il se consolider comme idéologie exclusive du règne d’Isabel II?

La Palma, 2021

O 19 de setembro de 2021 comezou a erupción do volcán de Cumbre Vieja, na illa de A Palma. Acontece 50 anos despois da que tivo lugar en Teneguía, ao S. da illa, en 1971. É unha erupción de tipo estromboliano, con emisións explosivas de cinzas, piroclastos e coadas de lava que sepultaron vivendas e cultivos ao seu paso, camiño do mar, en dirección O.

En tres días, a coada de lava cubríu máis de 150 hectáreas e esnaquizou máis de 300 edificacións, obrigando ao desprazamento de 6.000 persoas. A coada de lava principal ameaza unha zona agrícola ben produtiva, correspondente ao municipio de Los Llanos. É unha das áreas de maior produtividade da illa; en 2017 censábanse neste concello case 300 ha. de invernadoiros e case 1.000 ha. de regadío. As producións agrícolas principais inclúen plataneiras e aguacates. No concello de Tazacorte, a produción de plátanos tamén é ben importante, con case 700 ha. dedicadas en 2017.

O inquebrantable poder da natureza nunha illa volcánica amosa dúas caras sempre presentes: por unha banda, ofrece solos fértiles para o desenvolvemento das actividades agrícolas; por outra, ameaza a actividade humana cun risco natural que esta vez terá consecuencias devastadoras.

As erupcións históricas censadas na illa tiveron ata agora unha duración media de 58 días. A Palma é unha illa en construción. A paisaxe mudará unha vez remate a erupción de Cumbre Vieja.

  • Consulta as actualizacións deste episodio en Twitter (busca:”@_xosea #Xeobach #Vulcanismo”).

Territorios improbables

Pedro Torrijos, arquitecto, conta historias, dá a brasa en twitter. Este ano decidíu recopilar historias singulares nun libro improbable, Territorios Improbables… E tamén sorprendentes!

Ao longo de 50 capítulos agrupados tematicamente en seccións de dez en dez (o que non está, o que non vemos, o hipervisible, o indesexable de ver ou o que non debería existir), o autor viaxa do Mediterráneo ao Pacífico, de Europa a Asia, de Brasil a Australia. Percorremos o mundo en busca do urbanismo de novo cuño, dos edificios macabros e esbeltos, das apostas arquitectónicas máis rompedoras ou daquelas que quedaron abandonadas en medio de desertos ou paradisíacos escenarios de futuro. Do máis elemental ao máis complexo, o autor ilustra con introduccións estéticas ou cómicas, historias arquitectónicas que nos aproximan á esencia da disciplina. Porque non están ausentes as ensinanzas sobre materiais -formigón, pudinga, ferro, arxila, plástico, pedra,…- nin estilos; Torrijos é capaz de facernos entender o barroquismo do Centro Pompidou, o modernismo da City Hall Station, o fachadismo inenarrable de Freddy Mamani. O autor non desaproveita a ocasión para apuntalar informacións sobre os elementos básicos da arquitectura: o espazo, a luz,…

É unha lectura fresca, estimulante. Cada historia é independente e achéganos a espazos que agochan sorpresas e misterios, mesmo cuestionan definicións como a de rañaceos. Citas literarias pertinentes e prefacios sintéticos aproxímannos a Atlantropa, Sealand, Varosha, Shibam, Asmara, Uyuni, Colma, Fordlandia,… Perdámonos!!!!

Ártico

O cambio climático antropoxénico é consecuencia directa do modelo consumista implementado polo capitalismo. Máis alá dos riscos que comporta, modifica tamén os intereses xeoestratéxicos e produtivos en certas áreas.

Hoxe en día, o Ártico está entre as zonas do globo terráqueo onde o cambio climático é máis dramático e perceptible. O quecemento no norte prodúcese o doble de rápido ca o da media mundial, e cada vez acelérase máis, tal e como nos advirte no seu último informe o IPCC.

O paso do Noroeste xa é unha vía de navegación turística e comercial, como nos contou hai unha década Javier Reverte. Recentemente, constátase o mesmo por parte de Erika Fatland no paso do Norleste. A medida que a banquisa languidece, o Ártico ensánchase, e os distintos Estados fronteirizos xa poñen as súas picas para explotar as riquezas minerais que o desxeo permita aproveitar. Ao mesmo tempo, será terra de vixiancia entre bloques militares: a OTAN nunha beira, a expectante Rusia na outra.

O desxeo ártico ameaza con producir catástrofes naturais de dimensións impredecibles. Mentres tanto, os Estados limítrofes ansían a explotación das riquezas petrolíferas e gasísticas que se agochan no océano que baña preferentemente Rusia, Noruega, Dinamarca, Canadá e Estados Unidos. A eles únese China, que quere activar a súa estratexia de transporte pola Ruta da Seda Polar.

Decrecemento por COVID-19

Ven de publicar o INE o dato provisional de nacementos e defuncións no ano 2020. O ano da pandemia acadou un récord de mortalidade inaudito – a cifra máis alta desde 1941, provocado pola sobremortalidade a ela debida. Ademáis, a tendenza á caída progresiva da natalidade -acentuada en tempos de crise- incrementa o saldo vexetativo negativo en España. Os datos son clarificadores: estamos diante dunha sociedade avellentada e con dificultade para manter as cotizacións das pensións (en maio de 2021 hai unha media de 1,95 cotizantes por persoa xubilada). Que nos deparará o futuro?

Léonard, inventeur

On pourrait définir Léonard de Vinci comme un maître de l’innovation. “Homme universel”, le peintre a sensiblement développé la curiosité pour imaginer des nouveaux outils: le scaphandre, le parachute, l’ornithoptère,… Il devient dessinateur, ingénieur, scientifique, à la pair que maître des beaux arts.

À La Corogne, cette semaine, on va visiter l’exposition “Leonardo da Vinci: observa, cuestiona, experimenta”, avec des reproductions de son “Homo quadratus”, “Bateau à pelles”, “Machine à voler” et la “Vis aérienne“. Le génie de Léonard s’inspire sur l’utilisation de la méthode scientifique.

Opposition au franquisme

Un régime autoritaire et allié de l’Axe fasciste pendant la Seconde Guerre Mondiale s’installe en Espagne en avril 1939. Même si le refus de participer directement aux côtés de Hitler est rejeté par Franco à Hendaye (1940), le régime envoie la Division Bleue et autorise des exportations de wolfram pour les nazis. L’exil républicain aura toujours l’espoir du bouleversement du franquisme, mais cela n’arriverait jamais. Donc les opposants du régime essayent de faire chuter la dictature. Qui sont eux, pendant presque 40 ans?

Avant tout, l’opposition démocratique s’organise. Les autorités républicaines, même après la démission d’Azaña, gardent le gouvernement au Mexique, au début sous la présidence de Martínez Barrio. L’héritier d’Alphonse XIII, Juan de Bourbon demande la restauration de la monarchie avec la publication du Manifeste de Lausanne. Les libéraux, dont Salvador de Madariaga est un vrai exemple, demandent le départ de Franco. Du début des années 1960, les revendications nationalistes catalanes démarrent, et la “conjuration de Munich” (1962) demande la mise en place d’une vraie démocratie, pas la “démocratie organique” qui défendait le régime. Tout près de la mort de Franco, le PCE organise la Junte Démocratique d’Espagne (1974) afin de proposer la formation d’un gouvernement provisoire et l’amnistie des délits politiques; en 1975, la Plateforme Démocratique devient aussi une force d’opposition revendicatrice des droits et libertés, cette fois-ci autour du PSOE.

En plus, les masses, soumises pendant les années 1940, se reveillent à partir de la décennie charnière de 1950. Le boycott aux tramways de Barcelone, en 1951, représente la première grève contre le franquisme. Dans un régime où la liberté n’existe pas, les syndicalistes s’infiltrent dedans le syndicat vertical et organisent CC.OO., liées au Parti Communiste et appuyées même par les HOAC catholiques. Le redoublement des grèves politiques mènent à la participation étudiante, encouragée à la fin des années 1960 par quelques professeurs universitaires comme Tierno Galván. Plus tard, la direction de CC.OO. sera arrêtée et condamnée par le Procès 1001. L’église catholique, tellement proche d’un régime “national-catholique”, commence à critiquer le franquisme au moment du “desarrollismo”, une fois les grandes agglomérations urbaines reçoivent l’exode rural et hébergent les pauvres “chabolistas” dont les “curas rojos” s’en occupent. Le Concile Vatican II provoquera un changement d’avis des autorités ecclésiastiques, bien représenté par le cardinal Tarancón.

Finalement, il ne faut pas oublier l’opposition violente au franquisme, soutenue par le PCE pendant les années 1940, au moment de réaffirmer la lutte armée dans les zones de montagne, amenée par les maquis anarchistes et communistes. Pendant les années 1950, on abandonne cette lutte, mais on envisage la naissance de la bande terroriste ETA, de plus en plus radicalisée et partisane de l’indépendance basque; depuis les années 1960, la bande pratique des assassinats, mais le plus grand “succès” sera “l’opération Ogro” contre le premier ministre Carrero Blanco, en 1973. Le terrorisme d’extrême gauche est incarné aussi par le FRAP et le GRAPO. Les conséquences de ces actes accompagneront les premier pas de la transition démocratique en Espagne.

L’opposition au franquisme augmente les dernières années. La presse internationale critique le manque de libertés, les chanteurs échappent à la censure de presse, les ministres plus “progressistes” demandent l’ouverture, le futur roi Juan Carlos s’entoure de conseillers contraires au “bunker”. La crise économique frappe l’Espagne dans un contexte de “fin de cycle”. Est-ce que la transition démocratique sera capable d’effacer les affrontements et aboutir à l’unité?

Capitalismo

Jean Ziegler aproxímanos ao capitalismo como orde caníbal. Cóntallo á súa neta, nun formato que xa se aproxima ao clasicismo, en modo conversa, con verbas claras e directas, ben pensadas para os adolescentes. Na súa versión en español de Ed. Invisibles, o autor inclúe un epílogo escrito durante os primeiros meses da actual pandemia de COVID-19, onde analiza como a deslocalización industrial farmacéutica provocou incapacidade de acción nos Estados ricos europeos:

“O capitalismo mata. Para poder gañar a batalla contra a pandemia temos que derrubar o reinado planetario das oligarquías do capital financieiro globalizado.”

Suez

Unha mole de 400 m de longo e 224.000 toneladas, un portacontedores da navieira taiwanesa Evergreen, encallou este 23 de marzo de 2021 na canle de Suez, unha canle artificial edificada a mediados do século XIX para comunicar directamente o mar Vermello co Mediterráneo a través dunha vía de auga de 193 km de longo e un ancho máximo de 345 m, con 22,5 m de profundidade media. Así se aforraron, por exemplo, 8.000 km de distancia no traxecto marítimo entre Mumbai e Londres, ao evitar a volta transoceánica do Cabo de Boa Esperanza.

A construción da canle moderna, entre Port Said e Suez, iniciouse coa concesión obtida polo diplomático francés Ferdinand de Lesseps, e comezouse formalmente en 1859. Coa participación de máis dun millón e medio de exipcios -dos que morreron uns 125.000 por mor, principalmente, do cólera, a canle foi sucada por primeira vez por un navío en 1867 -ben que a inauguración oficial tivo lugar en 1869, e con ese motivo estaba prevista a estrea da Aida de Verdi.

Despois de ser ocupado polas tropas británicas e declarada zona neutral na Convención de Constantinopla (1888), a canle sería nacionalizada por Nasser en 1956 co gallo de financiar o encoro de Asuán. En 2015 inaugurouse a ampliación recente da canle, baixo o mandato de Al-Sisi.

Un 10% das mercadorías a nivel mundial transitan por esta canle, incluíndo grande parte da importación de petróleo do Golfo Pérsico a Europa. Case 19.000 buques pasaron por el en 2020, mesmo coa redución do tráfico mundial por mor da pandemia.

En 2021 encallou o Ever Given -segundo a compañía, por culpa dunha treboada de pó- e provocou a paralización do tráfico marítimo na zona e a subida do petróleo nos mercados bursátiles. Os portacontedores son cada vez máis grandes e os mares semellan máis estreitos, porque as comunicacións globalízanse, e o tráfico marítimo é o máis importante en tamaño.

Sofonisba

Sofonisba Anguissola (1530-1626) est une peintre italienne qui est arrivée à la Cour de Phillipe II en Espagne comme dame d’honneur. Là, elle fait des portraits notables, comme celui de 1565, un huile sur toile qui présente le roi comme courtisan, le premier dignitaire du royaume.

Au Jeu des échecs (1555), Sofonisba présente trois filles, soeurs de la peintre, en train de jouer, surveillées par une servante plus vieille. Voici une peinture laïque avec un fond de paysage brumeux, bleuâtre, en mode sfumato. Le jeu des regards des dames nous mène à l’intérieur de ce tableau qui mélange deux genres de perspectives: d’un côté, le point de vue élevé afin de remarquer la planche des échecs, et une autre linéaire pour le fond de paysage, un regard droit et profond.

Bactéries pathogènes

La plupart des bactéries sont utiles ou inoffensives. Mais les bactéries pathogènes sont des bactéries responsables d’une maladie même chez le sujet ” sain ” (ex: typhoïde, choléra, tuberculose, méningite…).
Ces bactéries pathogènes peuvent (pneumocoque, Haemophilus, méningocoque..) ou non (Mycobacterium tuberculosis, Salmonella, Shigella, Vibrio cholerae..) appartenir à la flore humaine commensale.

O ano sen turismo

Por mor da pandemia mundial de COVID-19, a caída anual do PIB en España en 2020 foi a terceira máis intensa do último século e medio, e foi dun 11,1%. Nada que ver coa caída do PIB turístico, que foi espantosa: un 68,9%. A balanza de pagos, tradicionalmente compensada polo sector turístico (un dos máis puxantes no noso Estado -se non o que máis), non contou esta vez co seu aporte.

A evolución da aportación ao PIB por parte do turismo, na década de 2010, foi sempre á alza, e chegou en 2019 ao 12,4%; en 2020, a aportación superou apenas o 4%. Todas as cifras certifican o afundimento: dos 83,5 millóns de turistas estranxeiros chegados en 2019 pasouse a apenas 19 millóns en 2020 (cifras propias de 1968, cando España botaba a andar como mercado turístico no ambiente internacional).

As cifras están en consonancia co que a OMT certifica a nivel mundial, e pode que a recuperación non se produza ata que a mobilidade se restaure nas nosas vidas. Esta pandemia está a ter efectos severos sobre moitos postos de traballo que dependen das viaxes de lecer, e eliminará a curto prazo parte do negocio. Cabe preguntarse se a medio e longo prazo tamén mudará os nosos hábitos turísticos… Ou ¿España seguirá esperando?

Se 1816 foi o ano sen verán, 2020 foi o ano sen turismo -cando menos ao nivel que viñamos acostumándonos. Se da erupción do Tambora xurdíu -en diferido- o mito de Frankenstein, ¿que monstro biónico poderá xurdir desta pandemia?

Descarbonización

A finalidade da descarbonización da economía é a de reducir as emisións de GEI (gases de efecto invernadoiro), dentro da estratexia de apostar polas enerxías renovables e respetar os acordos dos sucesivos cumios climáticos patrocinados pola ONU. O compromiso, que foi adoptado como estratexia polo goberno español a finais de 2020, permite esperar cumplir coa “neutralidade climática” de cara a 2050.

A redución das emisións e o aforro enerxético están na base dunha política que afectará á industria e á construción, por canto se buscará unha maior eficiencia enerxética nas novas construcións; mais tamén un sector como o agrícola terá que implicarse na diminución de efectos contaminantes sobre o solo e a atmosfera.

Un dos aspectos nos que é máis palpable esta política de descarbonización -relacionada co cambio climático antropoxénico- é o correspondente ao peche de centrais térmicas, que está a ser levado a cabo nestes tempos en distintos lugares de España.

Leonardo Van Eyck

Un fondo de bruma -como na Gioconda– e un interior de loggia con escena relixiosa. Jan Van Eyck constrúe a súa “Virxe do chanceler Rolin” [*] cunha perspectiva albertiana: as baldosas da estancia fúganse cara a un fondo paisaxístico no que un río sinuoso é atravesado por unha ponte e albiscamos a catedral de ¿Liexa?.

O protagonista é un doante ben rico, diplomático de Borgoña, axeonllado diante dunha Virxe que presenta ao Neno Deus, na actitude do futuro Salvator Mundi (bendecindo coa man dereita e coa bola do mundo sostida pola esquerda, un neno con cara de vello). A arcada de medio punto peraltada amosa tres vans que se poderían identificar coa Trinidade, e ofrecen mostras ben significativas do detallismo do pintor flamengo, que fía un mundo nun centímetro cadrado.

Como diplomático de Borgoña, Van Eyck viaxou a unha Italia que se atopaba xa en pleno Renacemento, un territorio no que máis tarde Leonardo da Vinci completaría o estudo da perspectiva e profundizaría no retrato psicolóxico. Co uso do óleo sobre táboa, o pintor flamengo utilizou as veladuras para afirmar a minuciosidade nas súas obras.

Blog en WordPress.com.

Subir ↑