De Kipling a Twain


Desde a formulación da Doutrina Monroe en 1823 (aquela que viña a declarar que “América era para os americanos”), os Estados Unidos consideraron Latinoamérica dentro da súa área de influencia.

Con máis de 100 intervencións no exterior durante o século XIX, os Estados Unidos afrontaron a guerra contra España, en 1898, como o comezo real da súa expansión imperialista exterior. Nesa guerra, Estados Unidos non se anexionou Cuba, mais advertiron a unha Convención Constitucional Cubana que o exército norteamericano non sairía de Cuba ata que se incorporase a Enmenda Platt -que o Congreso aprobou en febreiro de 1901- na nova Constitución cubana. Esta enmenda confería a USA “o dereito a intervir para preservar a independencia cubana, a defensa dun Goberno axeitado para a proteción da vida, a propiedade e a liberdade individual…”.

En 1899, os filipinos liberados do xugo español  tras o Tratado de París (1898) rebeláronse contra os ocupantes estadounidenses, aínda que finalmente Filipinas pasou a ser unha colonia dos norteamericanos, formalmente ata 1946.

Contra a guerra filipino estadounidense (1899-1902) xurdíu a voz da Liga Antiimperialista dos Estados Unidos, fundada por Mark Twain -inicialmente para criticar a acción norteamericana na guerra de Cuba-. Twain rediseñou a bandeira norteamericana en lembranza do que algúns chamaron “xenocidio filipino”.

Outras voces de inspiración marxista denunciaron o imperialismo en Europa, como no caso de Rosa Luxemburg e Lenin.

Atrás quedaba a visión civilizadora que -por parte dos pobos colonizadores- Kipling tratou de transmitir en “White man’s burden”, ben expresada na caricatura de Victor Gillam en 1899.

“Nos seus versos, Kipling exhortaba ás nacións invasoras a quedarse nas terras invadidas, ata cumprir a súa misión civilizadora:

Asume a carga do Home Branco
Envía aos teus fillos mellores,
obrígaos ao exilio
ao servizo das necesidades dos teus cautivos,
aceptando o pesado xugo
que xe impoñen os teus recén capturados pobos,
salvaxes, rencorosos,
metade demos, metade nenos.

O poeta hindú advertía que os servos son tan ignorantes que ata ignoran o que precisan, e tan ingratos que nunca valoran os sacrificios  que os seus amos fan por eles:

Asume a carga do Home Branco
a cambio da antiga recompensa:
a maldición dos mellor tratados,
a xenreira dos mellor coidados,
a queixa dos mellor levados
(¡ai, lentamente!) cara á luz…”

Eduardo Galeano: “Espejos”.

* Olla algunhas caricaturas sobre o imperialismo norteamericano. Velaquí algunhas outras. Incluso outras máis.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s