Prehistoria


 

A prehistoria española -de contado a da península ibérica- non é singular nen específica; non é diferente á que poida ter existido noutro territorio, con bandas desperdigadas e inconexas que viven inicialmente en culturas de subsistencia esencialmente baseadas na recolleita e despois ampliadas con novas actividades como a caza e a pesca, a agricultura en tempos neolíticos. Probablemente o coñecemento que teñamos da nosa máis remota prehistoria ten cambiado nos últimos anos grazas aos descubrimentos realizados na serra de Atapuerca.

“O fósil máis antigo atopado ata hoxe en España é o fragmento de cráneo fosilizado de Orce (Granada), que se calcula nunha idade entre 1,5 e 1,8 millóns de anos.

Hai uns novecentos mil anos, varios individuos do Homo Erectus deixaron esquencidas unhas pedriñas talladas no paraxe de Cádiz coñecido como El Aculadero. De onde viñan? Probablemente de África. En que aventuradas pateras tiñan cruzado o Estreito? Que foi deles? Non o sabemos. (…)

Os vestixios humanos máis interesantes da Península teñen aparecido nunha zanxa de vinte metros de profundidade, excavada na serra de Atapuerca (Burgos) a finais do século XIX para abrir paso ao ferrocarril. Son os restos dunha antiga comunidade, bautizada como Homo antecessor, ou sexa, “explorador”, que habitou aquelas paraxes fai un millón de anos. (…) Aínda faltan uns centos de miles de anos para que aparecese o home de Neandertal en Europa, mais os Homo antecessor de Atapuerca xa o anunciaban. Eran máis ben baixiños, descoñecían o lume, vivían da recolleita de prantas e froitos comestibles e, despois de comer, escarbábanse os dentes cun pauciño, ou non lavaban as verduras (dúas posibles explicacións, non necesariamente excluíntes, das raiadas que revela ao microscopio o esmalte dos seus dentes).”

Juan Eslava Galán: Historia de España contada para escépticos.

“Os animais capturados polos magdalenienses de Altamira están representados polos restos óseos recollidos no xacemento. A especie máis abundante é o cervo, seguida por un grande bóvido, probablemente o bisonte, menos numeroso que no nivel solutrense, e especialmente polo corzo. Hai tamén restos menos representativos de cabalo, rebeco, cabra montesa, oso, lobo, zorro e lebre. Particularmente abundantes son as cunchas de moluscos mariños, que, moitísimo máis numerosas que no nivel anterior, chegan a formar verdadeiros depósitos. As especies representadas son a lapa común… e os caracois mariños. Tamén se recolleron restos de crustáceos e cunchas de vieira. (…)

Apareceron, tamén, dentes de cabalo e de grande bóvido perforados, probablemente para servir como contas de colar, e nunha das galerías do interior da cova, recolléronse tres grandes cunchas de vieira perforada intencionadamente para ser suspendidas a xeito de colgantes que deberon ter sido escondidas debaixo dunha rocha.”

Ramón Montes Barquín e Pedro Rasines del Río: “Los tiempos de Altamira. El Solutrense y el Magdaleniense en el centro de la región cantábrica”, en VV.AA.: “Redescubrir Altamira”.

“Cinco mil anos antes da era cristiá, atraídas polas minas de cobre e estaño, xurdiron verdadeiras colonias no sur de España. Crese que procedían do Mediterráneo oriental, e eran comparables, salvando as proporcións, ao que máis adiante serían as factorías gregas. Os restos achados permiten falar dunha agricultura primitiva, de domesticación de certos animais (vacas e cabras), dunha artesanía rudimentaria con cerámica e incluso dunha metalurxia primitiva de cobre na provincia de Almería. Algúns dos establecementos están protexidos con muros de pedra provistos de torres redondas. Tamén se cre que foron poboacións do Mediterráneo oriental as que pouco despois introduciron os ritos funerarios, primeiro en forma de sepulturas colectivas (dolmes de Levante, Andalucía, desembocadura do Texo e Galicia), e despois individuais. En Soria, Teruel e Levante hai restos de poboados fortificados, a cotío situados en outeiros. A abundancia de testemuñas suxire a penetración polos vales do Guadalquivir e o Texo ata o interior, a traverso da cunca do Guadiana e a actual Estremadura. (…) Non se pode descartar un principio de organización política na zona de Huelva, orixe das lendas sobre o imperio de Tartessos.”

Joseph Pérez: “Historia de España”.

* Consulta un artigo de Juan Luis Arsuaga publicado en El País o 30 de marzo de 2008 sobre Homo antecessor.

* Consulta un artigo de La Voz de Galicia sobre os xacementos paleolíticos en Galicia.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s