España, camisa branca


O “ser de España” é motivo de debates filosóficos e historiográficos que teñen enchido moitas páxinas nos dous últimos séculos. Quizás para aproximarse á historia de España haxa que partir dun punto de vista foráneo, da ollada dos que veñen doutros lares para tratar de coñecernos mellor, aínda que ben é certo que os nosos poetas -entre eles Blas de Otero, autor da intrépida frase España, camisa branca da miña esperanza– e pintores tamén nos teñen deixado imaxes plásticas difíciles de esquencer.

Pobre España, pode dicirse entón, e dar unha melancólica conferencia sobre un país que nunca se porá de acordó consigo mesmo porque nunca foi unha unidade. “Con Franco vivíamos mellor”, din os de dereitas, “entón non había este lixo. Suárez destituíu máis ministros que Franco en todos os anos do seu réxime”. “Nós somos utilizados só como poboación traballadora pola España rica”, din os andaluces, “somos emigrantes no noso propio país”. “Nós deixamos que se estropeasen todos os nosos pobos, paisaxes e praias polo turismo”, din os habitantes da Costa do Sol, “pero, a onde van os cartos?” “Nos en Cataluña gañamos os cartos para toda España; estaríamos moito mellor sós”, din os cataláns (e os vascos). E estas non son nin moito menos todas as separacións e rupturas. Quen coñece a historia de España sabe que sempre foi así, excepto cando un grande movemento nacional, unha grande aventura –como a Reconquista ou o tempo do ouro e as viaxes do descobremento- tiña a toda “España” nun puño. Pero despois dun entusiasmado folgo deste tipo, o país divídese de novo en todas as súas propiedades e obstinacións. Celtas, iberos, godos, xudeus, mouros, romanos, todos botaron o seu sangue na grande pota, e o máis estrano é quizás que de cando en vez era posible gobernar todas estas rexións nacionalistas cos seus climas, paisaxes, caracteres e intereses totalmente distintos, desde ese único punto na árida meseta central: Madrid. Seca e pobre, o dez por cento do solo pura pedra, trinta e cinco por cento apenas produtivo, corenta e cinco por cento dalgún xeito fértil, dez por cento rico… separada do resto de Europa polo muro de Berlín dos Pireneos, illada, lonxana e dividida en sí mesma pola interminable meseta no centro. Comunicacións difíciles, caracteres distintos, o amor polo propio, o próximo, a cidade, a rexión, a propia língua, sempre máis grande que a idea de colectividade. Así é o agora, así é o antes. Un dos factores que contribuiron á unidade, a pesares da diversidade, foi a voda de Isabel e Fernando en 1469.”

Cees Nooteboom: Fragmento do capítulo “Un viaje a través de los nombres y del tiempo”, escrito en 1981 e pertencente ao libro “El desvío a Santiago”, ed. Siruela, 1992.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s