Kuppelbasilikas


santa_sofia_constantinopla    san_vital_ravena 

Os soños imperiais bizantinos acadan a súa manifestación arquitectónica na grande basílica cupulada (kuppelbasilika) de Santa Sofía de Constantinopla, mandada erixir por Xustiniano entre 532 e 537. O edificio, de grandes dimensións, insiste no verticalismo, evocando a alegoría da autoridade divina sobre a terra. A partir da tradición inaugurada por Plotino, impoñíase elaborar no interior do templo unha forma de visión “para abrir os ollos da alma e pechar os do corpo”. A forma en paralelepípedo da súa nave central alberga o eixo que invoca unha vida transeúnte cara á luz ou centro litúrxico (a ábsida), mentres que a certeza do sublime se relacionaría coa cúpula circular (de 31 m. de diámetro e culminante a 61 m. de altura sobre o chan) que remata o eixo vertical dun suposto cubo de dimensións iguais, como símbolo do ceo asentado sobre a terra.

A cúpula de Santa Sofía non soportou os terremotos de 553 e 557 e derrubouse en 558. Foi reconstruída en 563, máis elevada. A parte occidental da segunda cúpula volveu caer en 989 e foi reparada polo arquitecto Tiridates; a parte oriental afundiuse en 1346. A cúpula estaba construída con esponxosas tellas brancas de escaso peso (o peso de cada 5 correspondía a unha normal), procedentes da illa de Rodas. Para alixeirar o peso introducíronse entre o morteiro e ladrillo co que se construíu a cúpula unha serie de vasillas de cerámica e ánforas ocas. O tambor de 40 fiestras aberto na base da mesma ocupa unha terceira parte da altura.

A combinación de plantas basilicais e centralizadas tería a súa continuidade na arquitectura de Rávena, base naval no Adriático que se converteu en bastión do goberno de Constantinopla en Occidente. Alí edificouse San Vital, igrexa consagrada en 547-548, en tempos do bispo Maximiano. A forma do templo é a dun octógono cun deambulatorio en dous corpos, que ten así mesmo unha marcada tendencia vertical, culminado na cúpula central, e un presbiterio rectangular –cuberto por bóveda de aresta– que conclúe na ábsida de exterior poligonal –cuberta por bóveda de forno-, enmarcados pola próthesis e o diaconicon.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s