As divisións administrativas


Ao IGN (Instituto Xeográfico Nacional) compete a actualización das series cartográficas do Mapa Topográfico Nacional a escalas 1:25.000 e 1:50.000, entre outras funcións. As 1108 follas a escala 1:50.000 nas que se representa a superficie do Estado español, inclúen detalles físicos (altitude, coordenadas xeográficas, relevo, vexetación, hidrografía) e humanos (poboamento, usos agrarios, vías de comunicación,…) que ofrecen un “retrato tipo” da xeografía do lugar nun tempo determinado.

E tamén ofrecen con claridade as delimitacións administrativas básicas (municipio, provincia) nas que tradicionalmente se ven dividindo o territorio. Estas divisións administrativas son consecuencia da interrelación de factores xeográficos (divisorias de augas, cursos de auga,…) e históricos (repoboacións demográficas, tratados de paz,…) que se sucederon desde a antigüedade prerromana ata a máis recente configuración da división territorial estipulada na Constitución de 1978.

“A priimeira parte dela é, como diciamos, o Occidente; é dicir, Iberia; esta, na súa meirande extensión, é pouco habitable, pois case toda ela se atopa cuberta de montes, fragas e  de solo pobre e d esigualmente regado. A rexión septentrional é moi fría por ser accidentada en extremo, e por estar á beira do mar atópase privada de relacións e comunicacións coas demáis terras, de xeito que é moi pouco hospitalaria. Así é o carácter desta rexión. A meridional case toda ela é fértil, principalmente a de fóra das Stélai [nome co que os gregos coñecían o antigo Estreito de Xibraltar]”.

Tradución do libro terceiro da “Xeografía” de Strabón, segundo Antonio García y Bellido: “España e os españois hai dous mil anos”.

As distintas divisións administrativas do territorio peninsular ao longo da historia inclúen: a desorganizada división administrativa prerromana, en base a límites difusos no territorio; a primeira organización provincial romana (pertencente ao 197 a.C.); a reestructuración do 27 a.C. -que perdurou ata o ano 298-; a división de Diocleciano; a instalación visigoda ao longo dos séculos VI e VII; a subseguinte división administrativa musulmá -coa aparición das coras ou provincias- baixo o emirato de Córdoba ; o xurdimento dos núcleos medievais cristiáns no norte peninsular e nas áreas pirenaicas, xermolo da futura rexionalización hispana; a división administrativa do século XVI, completada a reconquista; a instauración das intendencias na nova administración borbónica do século XVIII; a concreción do mapa administrativo provincial e rexional a partir de 1833, segundo proposta de Javier de Burgos; o mapa autonómico e provincial actual.

O estudo das divisións administrativas non debe pasar por alto a atención a outras unidades como a parroquia ou a veguería, de orixes ancoradas no pasado alto e baixomedieval, e de notable pervivencia na actualidade en territorios como o galego ou o catalán. A parroquia galega, por exemplo, da que o número se achega ás 4.000 unidades, é unha unidade de sentimento da que escribía Otero Pedraio en 1927: “O paisano é da parroquia, non do concello: o señor Perfecto Cabanelas é do lugar de Souto do Río na parroquia de Santa Cruz de Arrabaldo. A ninguén se lle ocorre dicir que é do Concello de Canedo.”

Podemos, polo tanto, distinguir varios niveis administrativos englobados dentro do Estado: un autonómico que engloba ao provincial, que á súa vez inclúe as entidades municipais ou locais (en España, segundo o censo de 2007, hai 8111 municipios). Estas entidades locais subdivídense noutras como as parroquias, á vez que se agrupan en entidades intermedias entre o municipio e a provincia -tal e como sucede coas comarcas (infórmate sobre as comarcas de Galicia).

* Consulta a división territorial de España segundo a Constitución de 1978 e examina as vías de acceso á autonomía.

* Estuda brevemente a evolución na división territorial en España ao longo da historia.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s