Crónicas desde Roma


       

Giorno caldo. Riadas de turistas na estación de Ottaviano. Piazza Spagna sen flores mais con moreas de visitantes na barcarola de Bernini, e máis aló a traseira dun pazo, unha fontana di Trevi chea de vitalidade antes de prantarse baixo o pòrtico do Pantheon. As primeiras impresións ben gloriosas que son, ben cae un baixo o influxo do mal de Stendhal. Esta é unha redacción con presa, domani procuraremos atopar máis tempo.

Xoves vaticano. Inmensos corredores cheos de bustos e esculturas do mundo clásico. Paramos especialmente diante do Laoconte, do Apoxyomenos, do Torso de Belvedere, detémonos nas momias exipcias e cruzamos a grande sala de mapas ata chegar ás stanze de Rafaello. Todo é unha marea de xente que conduce en ondadas cara á Sixtina, cara a ese espazo providencial que nestes tempos está repleto de turistas coma nós, admirando a obra de Michellangelo desde o lugar no que se dicta que “habemus Papa”. E máis tarde comprobamos as enormes dimensións de San Pedro, a basílica máis grande da cristiandade. O ascenso á cúpula foi unha experiencia inesquencible, e deixamos lembranza cunha foto de grupo “aos pés da cúpula”, unha mole de dobre casco que permite ver tendida Roma aos pés, a Via da Conziliazione, o Tíber, a cúpula de Sant’Andrea della Valle, Piazza Venezia,… Esta tarde disfrutamos con músicos de jazz e un malabarista francés (Sebastian de nome) en Piazza Navona, e non deixamos de admirar a iluminaciòn da Fontana di Trevi. Pasear xa de noite á beira do Pantheon ou lembrar a ponte Sant’Angelo cos anxos de Bernini prepáranos para a próxima xeira, a xeira clásica.

Venres clásico. Os foros imperiais asómbrannos coa súa desmesura. Os restos da casa de Augusto no Palatino, as vistas das ruinas cara ao Capitolio, templo e casa das Vestais por aquí, basílica de Maxencio por alá, un camiño de triunfo que se pauta a traverso dos arcos de Constantino, Tito e Septimio Severo (baixo este amosamos as nosas mans fundidas na instantánea que denominamos “triunfo no Foro”). Mais o noso asombro amplíase ante a mole do Colosseo, anfiteatro no que os romanos disfrutaban dos espectáculos de gladiadores e naumaquias. O paseo continúa coas últimas conquistas territoriais do Imperio, representadas na helicoidal cinta da columna Traxana. E a continuación deleitámonos co espazo trapezoidal con diseño ovalado no chan do Campidoglio, esta praza que Miguel Anxo converteu no punto de referencia para a colocación da estatua ecuestre de Marco Aurelio; a orixinal, restaurada, ten unha sala reservada nos Museos Capitolinos, os mesmos que gardan á Loba que alimenta a Rómulo e Remo, á Venus Capitolina ou ao galo moribundo. É hora de descender cara ao Pantheon para admirar o seu espazo interior, a cúpula cun óculo central pechando o tambor desta rotonda magnífica cun diámetro de máis de 43 m. Buscamos de novo os espectáculos ó aire libre da Piazza Navona, entretémonos cos nomes dos fiumes alegóricos representados na fonte de Bernini e ceamos á beira.

O sábado descendemos aos infernos. É un dicir, porque o noso obxectivo é coñecer as catacumbas. Neste día de interese paleocristián, o noso primeiro destino son as catacumbas de San Calixto, nas que o paseo interior polo amoreamento de cubicula e arcosolios devólvenos á realidade dos primeiros tempos da nosa era, cando a persecución dos cristiáns os obrigaba a enterrarse baixo terra, excavando superficies de ata cinco pisos de altura baixo o subsolo. O paseo, entre rumores de paxaros e sombras de piñeiros, permitiranos contrastar, nos comezos da Via Appia Antica, a espectacularidade do enterramento individual de Cecilia Metela cos amoreamentos de cristiáns que vimos de ver. Antes de reemprender a sesión de tarde aproveitamos para achegarnos á antiga birreria Peroni, aberta inicialmente en 1906. Asistimos a unha ordeación sacerdotal en Santa Maria Maggiore, contemplamos o Moisés de Miguel Anxo en San Pietro in Vincoli, e máis tarde cruzamos de novo os foros para admirar o Circo Máximo, ollar a través do burato da porta da embaixada de Mónaco os xardíns da embaixada -enmarcando de fondo a cúpula de San Pedro do Vaticano- ou querer comprobar as lendas que sobra a Bocca della Verità se tecen no exterior de Santa Maríia in Cosmedin. Mais a igrexa está pechada, só podemos ver de fronte o republicano templo de Vesta e o da Fortuna Viril, embalsamado en andamiaxe de restauración. Todo antes de cruzar ao Trastevere, antes de deixarnos levar por este barrio popular que esperta ao atardecer, que ferve na praza de Santa Maria in Trastevere cos espectáculos públicos, sempre baixo a atenta mirada das donas que levan en procesión ofrendas á Virxe na fachada principal da igrexa de Santa Maria.

 “Hai unha canción de Fiamma Fumana que se chama “Mondo grande”. Nesta piccola praza de Santa Maria in Trastevere xuntouse un grande mundo, un variopinto espectro das urbes de hoxe en día. O Trastevere cobra vida a media tarde, a medida que o calor abafante remite unha vez que o sol se traspón polo Gianicolo. E entón medran as riadas de turistas facendo cola diante dun paraugas vermello ou dunha flor de peluche; o guía esfórzase en contar a anécdota da fons olei, aquela tradición segundo a que a orixe da igrexa de Santa Maria se debe a que no 38 a.C. unha fonte de aceite noxento, probablemente petróleo, brotou nestes pagos; algunhas persoas do grupo escoitan, outras prepáranse para a foto, comentan algo sobre o caldo giorno no que estamos, ollan perdidos cara ao frontispicio no que unhas donas ricamente ataviadas se achegan á Virxe co Neno, ben centralizada no mosaico; despois deste impacto pode que xa non admiren as pinturas da bóveda de forno da ábsida, nin os mosaicos de Cavallini nos que se logra unha boa sensación de profundidade; mais é probable que admiren o sartego do Papa Calixto, situado nunha capela adosada á nave lateral setentrional.

Outras xentes inundan a praza, veñen do oeste e do leste; unha parella decide entre a multitude a onde se dirixe a cear, outra chega distante á beira da fonte e, a medida que se achega ao espectáculo do malabarista, el recolle a man dela, abrázaa fortemente e bícaa como se ante unha instantánea de Doisneau non preparada nos atopásemos; o perfil del é o dun emperador romano dos tempos de Caracalla, a barba de tres días, ela é esbelta como unha ninfa do bosque, morena e tenra. Están aparentemente pendentes do malabarista chileno que divirte aos nenos construindo seudo-coroas para unha nena e paseando sobre unha roda sen risco de esbarar neste adoquinado trasteveriano, mais pronto estarán ausentes, pois el hai tempo que desexa amosarlle canto a desexa.

Hai un pouco, unha parella de mediana idade, el cun contrabaixo de tres cordas e ela cun acordeón, amenizaron a estadía dos habitantes das terrazas, que beben o que ben poden ser afrodisíacos zumes de laranxa de medio litro; tocaban tangos a cambio dunhas moedas para complementar o soldi do mes mentres o camareiro do chaleque negro, todo cheo de finura, servía unha bebida fría ás donas que se sentan na metade esquerda deste ristorante con aires de grandeza, que ten valado o territorio no que as copas se cobran un corenta por cento máis caras.

O malabarista chileno congregou a un público esencialmente hispano; rapazas e rapaces veñen de Extremadura, Valencia, algúns países sudamericanos e Galicia. Hai uns xoves escolares que están tendidos e rendidos nas escalinatas da fonte de Fontana, dispostos a non deixarse levar de alí durante horas; mais pronto tomarán unha cea quente no interior dese outro restaurante da esquina, avanzando pola Via Lungaretta, que cita nun carteliño pegado tras da cassa, en dialeto romano, que “chi cià é, e chi nun cià, nun é”.

A praza acolle reivindicacións varias. Dunha banda, está a silente bandeira multicolor que pide “pace”, colgada do terceiro piso do edificio fronte ao pazo de San Calixto, e que apadriña a esquerda italiana recentemente derrotada nas eleccións. Na marxe oriental da praza pídense asinamentos contra a represión de Falung Gong na China, este ano que as Olimpíadas puxeron de actualidade as reivindicacións de maior liberdade no país máis poboado da Terra. E ao fondo, apoiada sobre a base do pazo papal, unha pancarta clama contra o consumo de carne por risco de envelenamento químico; dentro dun pouco, cando nos poñamos en pé, seguro que os patrocinadores do evento collen o megáfono e proxectan imaxes de sacrificios animais para convencernos sen demasiada paixón de que nos convirtamos en vexetarianos. E cando os camiñantes se levanten para coller asento e cear nesta romana noite de sábado, a vintecatro horas do grande partido de fútbol España-Italia, o xove intérprete de frauta traveseira volverá apostarse diante das cartelas “S.P.Q.R.” que adornan os bordes da fonte e retomará a música chill out para acalar o rebumbio e poñer pace. Veramente, il mondo é grande, ma la piazza é piccola.”

Cando se vive en Roma e se madruga o domingo, o cidadán de a pé ten a posibilidade de disfrutar de pequenas igrexas que tenden a abrir só con horario de misas, e que son xoias da arquitectura barroca; dese xeito admiramos a teatral representación do Éxtase de Santa Tareixa en Santa Maria della Vitoria, o interior alabeado de San Carlo alle Quatro Fontane e máis alá a elíptica forma de Sant’Andrea del Quirinale; unha vez máis, Bernini e Borromini enfrontados. Ante tanto calor tomamos asento e destilamos esforzo en Villa Borghese. A mediodía da domenica é un tempo para pedalar a fondo nos rizzios, utilizados a xeito de carrilana, e tenderse na herba á espera de admirar as esculturas de Bernini e Canova e as pinturas de Caravaggio e Rafael no Museo Borghese. Ao atardecer, a saída pola Porta Pinciana lévanos directamente ao centro da dolce vita, a Via Veneto, que máis abaixo desemboca en obra tan singular como o Tritone. Esta tarde de fútbol europeo conclúe coa proba de dolci típicos no contorno da Navona. A despedida está próxima, o tartufo agarda.

A despedida de Roma, o día 23, non puido evitar a contemplación dos “templos” modernos: tal é o caso dunha tenda de Ferrari transversal a Via del Corso, antes de contemplar o pechado Ara Pacis que reloce baixo a estrutura de Meiers, próximo ao río e á beira do abandonado mausoleo de Augusto. Nesta xeira de compras e despedida, aínda deu tempo a comprobar que as cidades de día non son o que de noite, pois no interior de Campo di Fiori esténdense de mañá os postos de froitas e flores, de camisetas e bolsos, no mesmo espazo que a noite do sábado o ambiente rebosaba de vida nocturna, chea de exaltacións báquicas. Atravesemos unha vez máis o río para ir ollar desde a rella San Pietro in Montorio, pois é de lembrar que o luns está chiuso, o que non significa que non mereza a pena subir por Via Garibaldi para admiralo.

Hai 180 anos, un 23 de xuño, Stendhal escribía que “en Roma, cando se pode, hai que vivir tres días no mundo constantemente rodeado de compañeiros xoviais, e tres días nunha completa soedade. As persoas que teñen alma tolearían se estivesen sempre soas.”  Nós fomos un grupo sempre, unido e alegre, ás veces arrastrado pola calor, sempre ilusionado co descobremento. A Roma dos Césares e dos Papas, a da dolce vita e a miserenta, a nocturna e a de días caldos, a Roma Eterna e a de hoxe en día, acolléronnos durante 120 horas para disfrutar dun belo paseo. Quizás non tivemos tempo de experimentar o mal de Sthendal, mais tivemos oportunidade de disfrutar como calquera viaxeiro do Grand Tour.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s