Contedores

Nestes días en que a afluencia de inmigrantes a Europa medra de xeito exponencial, convén lembrar aquela historia fabulada en torno ao senegalés Adrame -que viaxaba en caiuco na primeira década do século XXI cara a Canarias- no libro de Wolfgang Korn “A volta ao mundo dun forro polar vermello” (podes consultar aquí os diversos traxectos do verdadeiro protagonista do libro, a prenda de vestir, polo mundo globalizado).

Na obra, ademáis de analizar as penosas condicións de traballo das costureiras de Bangladesh, expóñense tamén outras consecuencias negativas da globalización económica. Á hora de abordar o tema, os grandes contedores e portacontedores semellan convertirse, para o autor, en verdadeiros símbolos da globalización, achegando produtos distantes a prezos baixos aos mercados do primeiro mundo. E, para iso, é preciso un tráfico de buques que se asenta, fundamentalmente, nos grandes portos do L e SL asiático, alí onde ten lugar a produción ou ensamblaxe de boa parte dos produtos industriais que abastecen ás nosas cadeas de grandes almacéns, ademáis de outros onde se agolpan milleiros de toneladas de mercadorías en disposición de ser consumidas.

portos_de_contedores_2012* Consulta un mapa de evolución dos principais portos de contedores do mundo entre 1989 e 2009.

8 cm

D’après les mesures de la NASA, depuis 1992 les océans ont monté d’environ 8 centimètres. D’ici les 100 à 200 prochaines années la montée d’un mètre du niveau des océans semble inévitable. Des villes côtières comme Singapour, Tokyo ou des régions comme la Floride pourraient voir leurs paysages très modifiés.

Ce ne sont plus que 8 cm, vraiment, pas plus que mon doigt annulaire, pas beaucoup plus que 3 pouces d’un talon aiguille ordinaire, mais: c’est le diamètre d’une bonne mandarine, le diamètre moyen d’un côlon adulte, l’envergure minimale d’un papillon monarque adulte, plus du double de largeur d’une bande de roulement d’un pneu moyen,… la surface des côtes de l’Espagne (presque 8.000 km) perdrait plus de 600.000 mètres carrés (plus de la surface bâtie de Marineda City, 25 fois la surface de la basilique de Saint Pierre du Vatican,…) avec une montée égale partout du niveau des eaux.

Le grand dégel des pôles, d’ici 5.000 années, bien pourrait provoquer la montée des eaux de plus de 60 m. Et alors, National Geographic a créé des cartes afin de vérifier le nouvel visage de notre planète, donc une nouvelle “géographie urbaine”.

HEF: 1946-54

Pendant que la France reprend la démocratie et proclame la IVème République (1946), l’Espagne reste une dictature isolée au niveau international. Seulement à la fin de la période, l’Espagne fait des pactes avec les États-Unis (1953), dans le contexte de la guerre froide et de la division du monde en deux parties (capitaliste et communiste); c’est pour cela que le régime fasciste est accepté comme “allié nécessaire” pour établir des bases militaires.

Finalement, 1954 indique le début du déclin impérialiste français, qui a souffert la défaite de Diên Biên Phu, en Indochine.

Si la récuperation économique, grâce au Plan Marshall et à la mise en place de la planification indicative par Monnet, est très rapide en France après la Seconde Guerre Mondiale, l’Espagne reste comme un pays affaibli et pauvre encore.

frise_hef_1946-1954_c* Consultez quelques documents.

España industrializada

pib_hab_espanha_1940-2012_periodos

A soberbia análise socio-económica e política que propón J. Maluquer de Motes en “La economía española en perspectiva histórica” lévanos a falar dunha industrialización recente, despois do “fracaso industrial” defendido por Nadal para o século XIX español; unha industrialización que se cingue especificamente ao período do “desarrollismo” (1960-1973), pois este sector económico só se converteu no de maior emprego no noso Estado durante o breve período 1965-1970 -a diferenza do que ten acontecido coa longa hexemonía do sector industrial noutros países de Europa Occidental. Os períodos nos que a historia económica recente (1940-2014) de España se pode dividir coinciden coas seguintes características industriais xerais:

a) Os “anos da fame” (1939-1951) caracterízanse por unha ruralización da sociedade e a necesidade de impulso industrial autárquico a partir da creación dun organismo como o INI.

b) O decenio bisagra (1951-1960), un período de sustitución de importacións no que o Estado continúa a controlar en grande medida o sector industrial.

c) O desarrollismo” (1960-1973), o período de verdadeira industrialización histórica de España, marcado pola estratexia dunha planificación indicativa que difundíu e ampliou o VEB do sector secundario.

d) O período das crises do petróleo e transición política (1973-1985), marcados a nivel internacional polas sucesivas subas dos prezos do cru –combustible do que é tan dependente o noso Estado– e as tensións socio-políticas que levarían finalmente a unha dura reconversión industrial.

e) A integración na Comunidade Europea (1986-1996) coincide coa época de inicio da globalización e deslocalización industrial, un momento no que España se verá favorecida polas recepcións de abundantes fondos estruturais; a industria pública sofrerá unha intensa privatización -acentuada no período posterior- e os avatares da crise 1993-1996.

f) O período 1996-2007, cun efecto arrastre provocado polo auxe da construción, consumouse como un período de moi feble crecemento da produtividade e está na base da crise económica actual. Foi o momento de máis intensa privatización das empresas públicas, que saíron ao mercado internacional en busca de novas expectativas.

g) A nova gran depresión (2007-2014) coincide cunha forte caída do emprego -razón pola que a produtividade por traballador que se expón no gráfico de cabeceira medra- por mor do colapso da construción, e un declive industrial severo. Outras consecuencias da crise foron, por exemplo, o desbocamento do déficit público.

* Consulta unha entrevista a J. Maluquer de Motes en TVE.

Été

“Selon le modèle amoureux prévalant durant les années de ma jeunesse (et rien ne me laisait penser que les choses aient significativement changé), les jeunes gens, après une brève période de vagabondage sexuel correspondant à la préadolescence, étaient supposés s’engager dans des relations amoureuses exclusives, assorties d’une monogamie stricte, où entraient en jeu des activités non seulement sexuelles mais aussi sociales (sorties, week-ends, vacances). Ces relations n’avaient cependant rien de définitif, mais devaient être considérées comme autant d’apprentissages de la relation amoureuse, en quelque sorte comme des stages (dont la pratique se généralisait par ailleurs sur le plan professionnel en tant que préalable au premier emploi). Des relations amoureuses de durée variable (la durée d’un  an que j’avais pour ma part observée pouvant être considérée comme acceptable), en nombre variable (une moyenne de dix à vingt apparaissant comme une aproximation raisonnable), étaient censées se succéder avant d’aboutir, comme une apothéose, à la relation ultime, celle qui aurait cette fois un caractère conjugal et définitf, et conduirait, via l’engendrement d’enfants, à la constitution d’une famille.”

Michel Houellebecq: Soumission“.

Contraste / Lamento

“A Península Ibérica posúe unha complexa orografía e un relevo moi accidentado, o que, ademáis de reducir as posibilidades de cultivo, tivo outra consecuencia transcendental como é dificultar o transporte e os intercambios. A topografía impuxo grandes obstáculos ao transporte interior na época preindustrial, a causa dos fortes desniveis, as acusadas pendentes e os pasos accidentados en desfiladeiros e canóns, o que facía máis difícil e máis costoso que no resto do continente o mantemento de estradas e camiños e máis frecuente o bandoleirismo e a inseguridade. Outra consecuencia desta topografía torturada e dos obstáculos nas comunicacións foi unha acentuada fragmentación territorial da actividade económica. A finais do Antigo Réxime, España era un dos países con pior estrutura viaria de Europa. A finais do século XIX, o atraso seguía a ser evidente.”

J. Maluquer de Motes: La economía española en perspectiva histórica.”

Non debeu pensar moito niso Ibn ‘Arabi, o mestre sufí de orixe murciana no que Sami Yusuf se ten inspirado neste último disco.

SOSTIBLE

Para conmemorar o Día Mundial do Medio Ambiente que tivo lugar o 5 de xuño, e aproveitando o final do curso académico, o IESP Neira Vilas efectúa unha nova performance que leva por nome “Sostible”:

Este novo proxecto de Biblioteca non sería posible sen a colaboración directa do 40% do profesorado e unha inmensa cantidade de alumnas e alumnos. Por iso se vos agradece o voso traballo, e para que quede constancia, velaquí un vídeo de consellos eco-friendly de distintos membros e ex-membros da comunidade educativa.

Aproveitamos para desexarvos unhas produtivas e ilusionantes vacacións de verán, que as tendes merecidas.

HEF: 1939-45

La France s’engage dans la Seconde Guerre Mondiale; l’Espagne commence à souffrir la dictature de Franco. L’Espagne fasciste met en place les premières lois au moment que la France de Vichy deviendra occupée. La résistance française avance pendant que le franquisme restera isolé au niveau international.

frise_hef_1939-1945Ce sont des événements d’une époque, celle de 1939 à 1945, une période de troubles avec laquelle nous débutons une série de frises chronologiques autour de l’histoire comparée du temps présent, entre l’Espagne et la France (HEF: Histoire de l’Espagne et la France).

* Consultez quelques documents.

Guerre froide

On appelle Guerre froide le conflit qui oppose les États-Unis et l’URSS de 1947 à 1989. Elle est caractérisée par l’absence d’affrontement armé direct entre les deux grands et par la multiplication d’affrontements  indirects. C’est une confrontation à la fois idéologique, culturelle, économique, diplomatique et militaire; le monde est divisé en deux blocs, l’un communiste, l’autre libéral. Les États-Unis sortent vainqueurs du conflit. 

Le terme est popularisé par le journaliste américain Walter Lippman, auteur, en 1947, d’une série d’articles sous le titre Guerre froide. L’année 1947 est communément retenue comme le point de départ du conflit. Trois événements contribuent à briser la Grande Alliance de guerre: la proclamation de la doctrine Truman, l’annonce du plan Marshall et la politique de containment annoncée par un article de George Kennan.

Si bien la chute du mur de Berlin annonce la fin de la guerre froide, est-ce qu’on pourrait dire que celle-ci n’est pas toute à fait enterrée? Souvenez-vous de la crise de Crimée (2014) et la guerre en Ukraine.

ukraine_vignette

* Voici quelques cartes interactives: le bloc oriental (1945-1956), le plan Marshall, le blocus de Berlin (1948-49), la création de l’OTAN (1949), le mur de Berlin (1961).

* Voici une frise interactive pour réviser la guerre froide.

* Voici un résumé avec les idées fondamentales.

* Et un document autour de l’Europe d’après la guerre froide.

Suite française

Suite française est le titre d’une série projetée de cinq romans d’Irène Némirovsky, écrivain juive d’origine ukrainienne, morte en déportation en 1942, à Auschwitz. Irène mènait une vie heureuse entre Paris et la Côte Basque jusqu’aux premières convulsions de la crise qui mènera à la Seconde Guerre mondiale.

Avec le même titre, Suite française est un film franco-britannico-belge coécrit et réalisé par Saul Dibb, sorti en 2015. Deux personnages,  Lucille Angellier et le jeune commandant allemand Bruno von Falk, sont au centre d’une trame qui va dévoiler plusieurs caractères qui atteignent la société française après l’occupation nazi: des collaborationnistes et des résistants, des humbles et des oppresseurs, des penseurs et des automates… Toujours la guerre dévoile les personnalités.

Ámsterdam

Ámsterdam, a Venecia do Norte, é unha aglomeración urbana de 1,5 millóns de habitantes, pouco máis da metade deles vivindo no núcleo central. A capital holandesa dá ao Norte á baía do Ij e sitúase á beira do río Amstel. A cidade, que tivo no XVII o seu século de ouro, destacada como urbe aberta e tolerante por tantos autores, é inspiración tamén para moitas narracións (ver parte dun libro de Geert Mak en google.books).

“O río imprime o seu signo como unha estampa nas terras costeiras, e inscribe nelas a  súa forma como un consumado calígrafo. Unha vez que o vimos, xa non podemos facer abstración: ao longo dos séculos, o plano de Ámsterdam foise convertindo nun signo cada vez máis complexo, un carácter chinés ampliado continuamente, sen mudar nunca de significado. A terra é o papel, a auga é a tinta. Como un mestre oriental, o río debuxou o primeiro trazo, sen esforzo, con precisión, un signo de extremada sinxeleza. Agora tócalles aos homes seguir escribindo. O calígrafo que forman xuntos ten tempo de sobra, nada menos que oitocentos anos, e o signo que vai aparecendo é un labirinto de canles concéntricas e que se cruzan, unha rede de vías acuáticas e obras defensivas, un cosmos contido en sí mesmo, un semicírculo máxico que imporá o seu selo ao mundo. O eixo sígueno formando o río e as augas nas que desemboca, que unen a cidade co mundo, mais entre estas augas, e nas súas beiras, a cidade dase a forma que ten agora. Cada liña do debuxo é historia: económica, política, catastral. Cada pincelada do calígrafo ven ditada por relacións de poder, guerras, cambios económicos, descubrimentos, ánimo de lucro, defensas, consolidacións. O anel de canles que van repetíndose á beira do mar convírtese nunha das fortalezas máis poderosas de Europa; (…)”
Cees Nooteboom: Ámsterdam.”

” Os países que permiten traballar como é debido non abondan. Teñen primeiro que tolerar que un estude o que queira, sen exclusións, sen que o trono e o altar consideren que os seus intereses se ven perxudicados polos pensamentos que ten formado. O mundo católico vese, pois, eliminado de entrada do espazo mental viable. Os puntos de vista autónomos, inidiferentes para a autoridade, nunca xurdirán antes da liña que vai de Bruxelas a Brindisi pasando por Metz, Zurich e Bolonia. Ademáis, aínda que o absolutismo e o catolicismo non tivesen pechado esas rexións ás libres indagacións da mente, o seu clima teríaas feito insoportables para Descartes. O calor agóbiao, confúndelle as ideas. Alemaña é o teatro sanguento das contradicións internas de Europa, das ambicións políticas, dos conflitos relixiosos que a deixarán exangüe. Cando se esperte do pesadelo da Guerra dos Trinta Anos, esgotada, aínda dividida, sen Estado central, sen destino nacional, deberá limitarse a filosofar mentres Inglaterra e Francia se afanan en culminar as dúas revolucións máis grandes de Occidente, a económica e a política. Dinamarca está demasiado lonxe, Suecia é esaxeradamente fría. En canto Descartes se instalou alí, en 1650, morreu.

Quedaba unha estreita franxa costeira, á beira do mar do Norte, onde experimentar a aptitude do home para formar pensamentos certos, para chegar a ser, co mesmo aceno, “como dono e posuidor da natureza”. Eran os Países Baixos.”

Pierre Bergounioux: Una habitación en Holanda.”

* Consulta un plano interactivo da cidade.

* Le musée d’Anne Frank.

* Le Rijksmuseum [audioguide du musée -ZIP- / audioguide des chefs d’oeuvre de Vermeer -ZIP-]. 10 chefs d’oeuvre de ce musée.

* Le Musée Van Gogh [audioguide des chefs d’oeuvre de Van Gogh -ZIP-]. 10 chefs d’oeuvre de ce musée.

* Le Musée Nemo.

* Consulta máis en: #ToAmsterdam.

#Galeano

galeano

“O século vinte, que naceu anunciando paz e xustiza, morreu bañado en sangue e deixou un mundo máis inxusto que o que atopara.

O século vinteún, que tamén naceu anunciando paz e xustiza, está a seguir os pasos do anterior.

Alá na miña infancia, eu estaba convencido de que á lúa ía parar todo o que na terra se perdía.

Nembargantes, os astronautas non atoparon soños perigosos, nen promesas traizoadas, nen esperanzas rotas.

Se non están na lúa, ¿onde están?

¿Será que na terra non se perderon?

¿Será que na terra se esconderon?”

Eduardo Galeano: Espejos.”

R.I.P., #Galeano (1940-2015).

M(L)OVE

titulo_logo

Cando Herman, o mellor amigo de Robert Mussche, interrogou a este sobre o que move o mundo, propúxolle tres opcións: o poder -segundo Nietzsche-, os cartos -segundo Marx- e o amor -segundo Freud. E Robert dubidou… Porque pensaría, de inicio, na economía, pero decantouse finalmente polo amor, o amor entendido como amizade idílica e aprezo infinito á persoa amada: Robert Mussche era daquela (1929) platónico por natureza.

Despois de comprobar o amor e talento que tanto alumnado como profesorado puxeron nesta performance do 10 de abril, inspirada no libro de Kirmen Uribe -mais contando coa lembranza necesaria do centenario dos versos desa “canción de amor e morte” que xurdíu na mente de Hans Leip en 1915, “Lili Marleen”-, non me queda máis que agradecer o seu traballo e esforzo, neste bo exemplo de colaboración.

En todo caso, lémbrovos que eu son un fidel seguidor das consignas de James Stephens, cando dicía que “a fame, o amor e a curiosidade son as forzas motoras da vida”: tamén Stephens nos daba tres oportunidades de elexir, tal e como Herman lle deu a Robert… E nunha coincidiron: no amor. ¿Será este realmente o que move o mundo?

* Velaquí a presentación-guía para este acto.

* E algunhas datas de referencia para seguir o desenvolvemento dos acontecementos.

* Velaí vos deixamos algunhas das intervencións de Hans Leip no acto.

* Unha explicación matemática, por Javier Seoane.

* Eu coido que é importante revisar a intervención de Karmentxu Cundín. E o video sobre a historia do Cap Arcona.

* Velaquí unha explicación do “Guernica” de Picasso -por Esther Díaz-, con video de referencia.

* Un fragmento de “A casa das cotovías”, de Antonia Arslan. E un video sobre o xenocidio armenio.

* Et, finalement, chantez avec nous Pour la peine!

Saldo migratorio

Ollando cunha perspectiva histórica os fenómenos migratorios desde finais do século XIX en España, semellan lonxanos os tempos da emigración masiva. Mais a coxuntura de crise económica recente fainos pensar en épocas que coidabamos esquencidas; e, se ben as cifras non representan porcentualmente o impacto que a emigración española a América ou a Europa occidental supuxo nos anos 1900-1930 ou 1960-1973, voltamos a unha época de saldo migratorio negativo segundo os datos oficiais do INE -que de seguro infravaloran o impacto real da nosa emigración actual. Xa deixamos de ser a España que acolle.

12_saldo_migratorio_espanha_2002-2013As cifras de inmigración, que durante un tempo tamén acadaron o valor da masividade, retráense e evidencian o maior impacto da crise económica nesta poboación, que comeza a retornar aos seus países de orixe (véxanse na gráfica os saldos negativos de 2010 e 2013 para identificar este fenómeno).

* Consulta as cifras de inmigración oficiais publicadas no Ministerio de Emprego.

* Tamén podes consultar os datos que publicamos recentemente en “Españois no mundo”.

Mercado laboral e desemprego

Os indicadores de traballo inclúen a poboación economicamente activa (empregados + desempregados, toda aquela poboación de 16 ou máis anos, que está traballando ou en disposición de facelo), en España en torno a 23 millóns de persoas, das que 17,5 millóns están ocupadas (datos do último trimestre de 2014). Tamén hai que ter en conta o subemprego, cando a ocupación en relación coas xeiras de traballo legalmente establecida é por enriba da norma ou cando o emprego -en relación coa cualificación profesional de cada quen- é inferior: Eurostat constata que España é dos países da UE con máis alto nivel de subemprego. Ha de terse en conta tamén a economía informal (na que os empregos carecen de algúns elementos básicos, como proteción sanitaria, estabilidade, relación laboral formal,…), que en España se incrementou moito tras o comezo da crise, acadando un valor en torno ao 25% do PIB recentemente. Os salarios reais en España teñen descendido desde comezos da crise, se ven na evolución a longo termo desde os comezos da democracia tiveran unha alza continua. E o salario mínimo interprofesional (SMI) tamén se ten estancado (+).

Cando se fala da estrutura laboral da poboación dun Estado, o primeiro que hai é que referenciar os distintos tipos de desemprego aos que nos referimos: cíclico (no que inflúen significativamente as épocas de expansión e retración económica xeral), estacional (cun exemplo ben característico no turismo, en España), estrutural (existente especialmente cando non se adecúan tecnicamente a cualificación dos empregados e as vacantes de emprego ofrecidas polo empresariado) e fricional (caracterizado pola “voluntariedade”, no caso de xente que deixa de traballar para descansar ou atopar un posto de traballo mellor que o anterior, entre outros exemplos, e que está relacionado coa inevitable formación continua e reciclaxe laboral á que, nestes tempos, todo traballador está exposto).

Un estudo recente do BBVA alertaba sobre a “normalidade” que, nun país como España, suporía unha taxa de desemprego do 17-18%, taxa que TRIPLICA A DOUTROS PAÍSES COMO ESTADOS UNIDOS E ALEMANIA. ¡Pobre consolación para un país que, a mediados da primeira década do século XXI, estaba por debaixo do 7% en taxa de paro, incluso en algunhas CCAA case no pleno emprego!

O problema enquístase, nos países do euro nos que máis impactou a crise de 2007-2008, por mor do desemprego de longa duración.

* Ollando os datos do INE respecto da EPA 2014.

* Ollando a EPA de 2014 desde un punto de vista sociodemográfico, en eldiario.es.

* Consulta a nota de prensa sobre a EPA do IV trimestre de 2014, publicada polo INE.

* Consulta unha publicación de UGT sobre a evolución do mercado de traballo en España.

Eclipse

Este 20 de marzo de 2015 terá lugar un eclipse solar que será visible en Europa. En España será visible claramente a partir das 9:16 a.m., aínda que o seu momento álxido coincidirá pouco despois das 10:00 a.m.

Lembra non ollar directamente ao Sol, nin a simple vista nin con gafas de sol; non utilices cámaras ou prismáticos sen os filtros solares axeitados. É conveniente ollar o Sol, sen perigo, vendo a súa imaxe proxectada sobre algún tipo de pantalla situada á sombra,  por exemplo deste xeito:

espello_eclipseNon é o único xeito. De feito, velaquí algunhas recomendacións para facer fotos do eclipse co teu smartphone.

Hoxe en día, sen embargo, existen tamén á nosa disposición multitude de organismos -con materiais máis sofisticados ca nós na nosa casa- que emitirán o evento en rede e nos farán disfrutar do eclipse paso a paso. Velaí algúns: o Observatorio Astronómico Nacional, o Planetario CETA-CIEMAT, o Planetario de Pamplona,… ou podes visitar a Casa das Ciencias de A Coruña para ollalo en directo, ou sumarte á información do hashtag #solareclipse2015  Non te eclipses, disfruta do eclipse: con ollo!!!

* Consulta unha animación sobre o que vai acontecer.

* E non teñas supersticións: o eclipse non che vai traer nada malo.

Españois no mundo

Estado tradicional de emigración, España recupera a senda dos saldos migratorios negativos coa recente crise económica. No século XIX e na primeira metade do século XX cara ás ex-colonias americanas (na época de maior importancia das migracións transoceánicas), a partir dos anos 1960 cara á Europa noroccidental máis rica, España pasou de país emisor a receptor de emigrantes a finais do século XX e comezos do XXI… Pero a crise recente provoca de novo o cambio de tendencia: desde 2010, o saldo migratorio é negativo.

Aínda que non resultan de declaración obrigatoria, os datos do Padrón de españois residentes no estranxeiro (PERE), informan claramente sobre a tendencia alcista á emigración de españois cara ao estranxeiro. E o dato proporcionado hoxe polo INE indica ás claras que, nos últimos anos, a emigración española ao estranxeiro increméntase seguindo unha fórmula anual case invariable de y=x+100.000, desde 2009:

11_residentes_espanhois_estranxeiro_2009-2015

Se examinamos a distribución desta migración internacional, aos lugares de sempre -os tradicionais asentamentos de españois en América Latina e Europa Occidental- veñen engadirse hoxe en día destinos novos que levan a impronta de países desenvolvidos (Canadá, Estados Unidos, Australia) [ver mapa]. É neses lugares onde se declara a presenza de máis de 10.000 españois -en cada caso-, o que non impide que haxa españois polo mundo en lugares ben máis exóticos. Outro dato: dos máis de 2.000.000 de españois polo mundo empadroados a comezos de 2015, case medio millón son galegos.

Como ben amosa un film de recente estrea, voltamos a Alemania, Pepe,… mais cunha preparación [ver feedback] !!!

* Consulta a nota de prensa do INE.

#Pam

Le petit archipel de Vanuatu (12.189 km2, moins de la moitié de la superficie de la Galice), dans le Pacifique Sud, vient d’être frappé par le cyclone Pam, de catégorie 5 (le niveau maximal sur l’échelle Saffir-Simpson), dans la nuit du vendredi 13 au samedi 14 mars. Pam a ravagé l’archipel avec des pluies diluviennes et rafales de vents atteignant 300 km/h. La pression atmosphérique en son centre était estimée vers 900 hPa.

Dans cette zone, le Pacifique Ouest, le typhon Tip (1979) était le cyclone tropical de plus grand diamètre et le plus intense jamais rapporté dans les annales modernes.

L’Organisation Météorologique Mondiale fait la différence entre ouragan, cyclone et typhon selon l’origine géographique.

* Regardez une animation à propos de la formation d’un ouragan.

* Vérifiez l’évolution de Pam.

Mère migrante

6 mars 1936: la photoreporter Dorothea Lange prend une image, une scène de la vie quotidienne dans les années 30, une mère (Florence Owens Thompson, 32 ans) avec 3 de ses 7 enfants. C’est l’époque de la crise, la Grande Dépression. Florence a les yeux dans le vide, elle est vêtue de guenilles et ses enfants semblent pleurer.

Quand Dorothea venait de terminer une mission longue d’un mois pour l’organisme qui allait devenir la Farm Security Administration, elle arrive à un camp de travailleurs itinérants qui attira son attention. Et là, elle trouva la pauvre Florence, ses enfants timides, avec l’air d’une madone de la Renaissance: la photo de Mère migrante illustre un article racontant les souffrances des ramasseurs de petits pois condamnés à la misère en Californie. Ce sont les mêmes protagonistes des histoires de Steinbeck, les bohémiens des vendanges.

* Écoutez une chanson de Woody Guthrie à propos des réfugiés de la “Grande Nuée de Poussière” (Dust Bowl). Voir carte des régions les plus touchées par la Dust Bowl.

* Regardez une animation autour de la crise de 1929.

* Et découvrez ce qui pensait Groucho Marx à propos du krach boursier.