Spain’19

España (30º país do mundo canto ao montante total de poboación) ocupa a 13ª posición por clasificación internacional do PIB; sen embargo, se se atende ao PIB p.c., o posto ocupado é o 32º -dunha lista de 196. Case dobla a media de paro da zona euro.

Ben emplazado no ránking IDH, no noso Estado incrementáronse as desigualdades sociais a forte ritmo coa crise económica de 2007.

Hai outros índices a examinar: o de felicidade, o de percepción da corrupción, …

Banksy

Da última visita a París con alumnas e alumnos quédome cun momento único, o da reflexión en torno ao significado dunha obra de Banksy à côté du musée Pompidou.

Viñamos de visitar o Louvre, de ver a Mona Lisa nunha sala baleira destinada á súa glorificación. E a Gioconda foi misteriosamente roubada en 1911 -momento a partir do que alcanzou unha fama desmesurada.

O misterio rodea tamén a Banksy, e por iso o noso alumnado se sinte tan atraído polo que pinta en diversos lugares. Esta vez foi París, onde houbo unha verdadeira invasión dos seus grafitis para rememorar o maio de 1968 e a decadencia da pulsión revolucionaria na capital francesa -se ben as protestas radicais dos gilets jaunes de hoxe en día reavivan o espírito de barricada desta cidade.

Eu quédome coas reflexións do alumnado sobre a rata do Beaubourg, armada cun pincel ou cun cúter, tapados os seus ollos. Quédome coa vontade de pensar, de interpretar, de querer saber… Ese é o espírito a transmitir aos nosos élèves.

Por certo, en pouco tempo virá Deborah García Bello a falarnos de grafitis no noso #NeiraNaukas. Non o perdades.

#F4F

Grazas á inventiva do noso alumnado (Clara Bode e Eva Carreira) e á mobilización do profesorado, o noso IES quere sumarse ao movemento #FridaysForFuture, que contará con accións propostas por elas e eles, ademáis da lembranza de textos significativos sobre o cambio climático antropoxénico.

Neste ano de viaxes apetécenos comezar lembrando un fragmento do mestre Lovelock:

“Os astronautas que tiveron ocasión de contemplar a Terra desde o espazo comprobaron que é un planeta asombrosamente belo. A cotío falan da Terra como do seu fogar. Pido que deixemos á beira o medo e a nosa obsesión polos dereitos persoais e tribais e sexamos o bastante valentes como para ver que a verdadeira ameaza procede do dano que lle fagamos á Terra viva, da que formamos parte e que é, en efecto, o noso fogar.”

James Lovelock: “A vinganza da Terra.”

Femmes scientifiques

11 février c’est la journée internationale des femmes et des filles de science; 8 mars, la journée internationale de la femme.

Quelques femmes scientifiques ont changé le cours de notre histoire. Il y a aussi des découvertes oubliées des femmes scientifiques (l’effet Matilda). En conséquence, peu de femmes ont reçu le prix Nobel.

Le féminisme lutte pour l’égalité des sexes.

Warming stripes

Hai 10 anos o cambio climático antropoxénico era preocupante. Hoxe é IRREVERSIBLE.

Se queda alguén con dúbidas, que olle detidamente o “código de barras” ideado por Ed Hawkins para observar o quecemento global no período 1850-2017 (cabeceira deste post e elemento viral que xa chegou ao mundo da moda). As consecuencias de futuro baséanse en modelos que Mónica López nos amosou en TVE -en realidade aumentada.

Non convén quedar cos brazos cruzados. Iniciativas como #FridaysForFuture deben concienciarnos das nosas aportacións individuais e reclamar unha acción colectiva supraestatal para cambiar os hábitos.

#ChangeTheChange!

Révolution allemande

La révolution allemande de 1918-1919 est une période amorcée en octobre 1918 par des mutineries, la formation de conseils de soldats puis de conseils ouvriers. En conséquence, l’Empire est remplacé par la République de Weimar et la signature de l’armistice.

Le mouvement socialiste allemand est divisé entre les modérés -désireux d’éviter une révolution violente- et les radicaux  -partisans d’une « révolution prolétarienne »; c’est le cas, notamment, des spartakistes -dont les figures principales sont Liebknecht et Luxemburg [+], qui forment le Parti Communiste d’Allemagne.

spartakus

Cette période confuse s’est soldée par l’écrasement violent des soulèvements et tentatives communistes comme la révolte spartakiste à Berlin et la république des conseils de Bavière. La première constitution démocratique appliquée dans l’histoire allemande est proclamée en 1919, mais l’instabilité sociale et politique demeure, avec des nombreux soulèvements, comme le putsch de Kapp.

La période 1918-1920 est analysée par S. Haffner dans un livre qui annonce cette révolution trahie.

Civilización

“Civilización” é, para Mary Beard, “pouco máis ca un acto de fe”. Dínolo despois de percorrer variadas culturas e ampliar o concepto de civilización -a nivel xeográfico e de xénero- que Kenneth Clark establecera a finais dos anos 1960 na BBC (un concepto europeo e etnocéntrico).

* Le algúns extractos do libro “A civilización na mirada”. Nel, Beard aborda a ollada cara á arte laica e relixiosa, exenta de mitoloxías e prexuízos, contextualizando os obxectos e mantendo a distancia interpretativa respecto deles.

María Estuardo

Unha muller forte. Unha católica enérxica. Unha muller políglota. Un ser traizoado. Unha mente intelixente. Bela e fermosa. Unha vontade vencida. Así presenta Josie Rourke -inspirándose na obra de John Guy– á raíña mártir María Estuardo, nun filme recentemente estreado.

A historia mergúllase no período 1561-1587, cando Isabel I era raíña protestante de Inglaterra e María se verá sometida a sucesivas conspiracións, nun mundo onde o dominio dos varóns era lei. Finalmente, fuxirá de Escocia a Inglaterra, e alí será definitivamente executada por orde da súa curmá.

O filme reclama a forza feminina de dúas raíñas orgullosas; canto a María, chaman a atención os seus earrings ao modo de María de Portugal… e o seu carisma.

Transition républicaine

L’allégorie de la Seconde République espagnole (la niña bonita) ressemble à la Marianne française; la devise était la même (liberté, égalité, fraternité). Elle présente une tunique blanche de pureté; elle s’est faite accompagner du lion et du drapeau tricolore. L’arc-en-ciel au fond remet à l’idée d’espoir autour du développement de la culture et de la technique. Les valeurs républicaines représentent le sens démocratique qu’il y a au-delà de la figure féminine: le progrès continu -idée éclairée par excelence- assorti avec la garantie du suffrage universel, de la laïcité, du respect des droits fondamentaux…

La Seconde République espagnole s’est proclamée après les élections municipales d’avril 1931; à ce moment là, les partis républicains avaient déjà signé le pacte de Saint-Sébastien afin de renverser la monarchie -au bord de la mort après l’erreur Berenguer (la dictablanda)- et le soulèvement de Jaca.

Sector primario

Con datos correspondentes ao España en mapas publicado polo IGN (apartado dedicado ao sector primario), procedemos a unha selección de algúns mapas e gráficos significativos para comprender a distribución actual dos principais espazos de regadío, de secaño, a distribución territorial da SAU, a ocupación pesqueira, etc.

O sector primario en España evolucionou de xeito significativo desde os anos do Gran Trauma.

Bridge

A vida é unha ponte. Se te atopas nela con inimigos, faite forte como Niemöller; sigue o consello de Mandela e fai as paces con eles. De tirarte ao río, a aceleración conducirate a unha maior gravidade. O xogo de tronos da propia existencia levarate ao teu precioso destino. E a noite eterna esvaecerase.

Europe, 1914-18

Au début du XXème siècle, l’Europe domine le monde dans tous les domaines; c’est la Belle Epoque. Cependant, des tensions et rivalités économiques, coloniales entre Etats s’exacerbent. L’idée d’une guerre occupe les esprits [des cartes satiriques [+]; les journaux en parlent, les politiques l’envisagent et la préparent ou la combattent.
La guerre de “14” va commencer; on peut même la suivre au cinéma ou bien à la télé. La Grande Guerre va durer jusqu’à novembre 1918: plus de quatre ans d’horreur, avec des faibles espoirs; c’était une vraie tempête d’acier.

Pour / contre

Quand on fait un bilan de l’impérialisme européen, on doit fixer l’attention sur les mouvements de résistance anti-impérialiste, dont il y a de très bons exemples quand on envisage l’action du CNI et du CNA.

De la part des métropoles, il y a eu des essais de maintenir quelques liens avec les anciennes colonies, surtout dans le cas des britanniques et des français. Le Commonwealth [*] et la Francophonie [*] ce sont des bons exemples de cela.

Tapisserie

La tapisserie de Bayeux est une bande de toile de lin brodée de 70 mètres de long et 50 centimètres de haut. Elle illustre la conquête du trône d’Angleterre par Guillaume le Conquérant, de 1064 jusqu’à la bataille d’Hastings, qui marque la victoire décisive de ce dernier.

La tapisserie retrace toutes les étapes de l’accession au trône de Guillaume; il s’agit d’un oeuvre de propagande qui raconte les événements de l’époque: le roi Édouard le Confesseur meurt sans héritier en 1066; il a désigné comme héritier son cousin Guillaume, duc de Normandie; par précaution, celui-ci fait jurer serment de fidélité à Harold Godwinson -comte de Wessex, un des plus puisants seigneurs anglo-saxons. Harold prétend qu’ Édouard avant de mourir a changé d’avis et l’a désigné comme son successeur. Les nobles anglo-saxons, peu favorables à un roi étranger, rallient Harold. Ce dernier est couronné roi d’Angleterre le 16 janvier 1066. Considérant qu’il y a félonie, Guillaume décide alors de conquérir le royaume d’Angleterre.

Ötzi

Ötzi foi achado a unha altura de 3200 metros, perto do cumio de Similaun, nun lugar entre Austria e Italia. (…) Estábanse asentando entón a agricultura e a gandería, e con elas o comercio e o manexo de algúns metais (…). Coa sedentarización, os pobos ían medrando lentamente ata converterse en algo semellante a aglomeracións urbanas, aínda que as cidades eran aínda algo descoñecido nesa parte do mundo. Naquel intre, Europa non estaba en absoluto domesticada. (…)

Ötzi axúdanos a adentrarnos nun momento crucial para a humanidade: a revolución do Neolítico, cando os seres humanos comezaban a deixar atrás o mundo de cazadores recolleitadores e se xeralizaba a agricultura. (…)

O Home dos Xeos está cheo de respostas, mais tamén de preguntas: vintecinco anos de investigacións sobre o corpo permitiron resolver moitos misterios, aínda que aumentaron outros. Os científicos tardaron unha década en descobrer de que morrera e foi preciso un médico con moita experiencia, Paul Gostner, radiólogo do hospital de Bolzano, para atopar un detalle que pasara inadvertido ao resto dos observadores: unha punta de frecha á altura do ombreiro esquerdo. Ötzi fora asasinado polas costas.”

Guillermo Altares: Una lección olvidada.”

Despois das pesquisas científicas, chega o filme.

Un espazo para CC. Sociais, Xeografía e Arte